Sayılarla Denizli’nin Şehitleri

19 Mart 2018 19 0


Kur’an’da, şehitlere “öldü” denilmesi bile yakışıksız bulunur ve onların Tanrı katında diri oldukları belirtilir. Bir peygamberle birlikte cennette onurlandırılacakları bildirilir. Şehitler Tanrı katındaki bu üstünlüklerinden ötürü, yıkanmadan ve savaştaki giysileriyle gömülürler. ‘Şehid-i hükmi’ler ise, yalnız ahiret hükümleri bakımından şehit sayıldıklarından cenazeleri yıkanır ve kefenle toprağa verilir.Bizde Denizli’nin savaşlarda verdiği şehitlerin sayılarını araştırdık. İşte rakamlarla Denizli’nin şehitleri…

Denizli İsminin Tarihine Birkaç Not

Denizli, İnançoğulları’ndan bu yana İslamlığı seçmiş kitlenin yaşadığı bir belde, bir sancak, bir vilayet, bir şehir. Türklerin bu yörede ilk görünmelerinin Malazgirt Savaşı’ndan sonra olduğu kabul edilmektedir. Selçuklu kayıtları ve Denizli Mahkemesi Seciye Sicillerinde yöreye “Ladik” adı verilmektedir. İbni Batuta Seyahatnamesi ile Mesalikulül’ebsar’da “Tunguzlu” diye anılmaktadır. Şerafettin Aliyyül Yedi, Zafername-i Timur Gürgan (yazılışı: 1421-25) adlı yapıtında, “Tenguzlu” ile “Tonguzlu” diye iki ad vermektedir. Çağatay Lehçesi’nde “tensiz”, deniz demektir. Sözcüğün değişimi-gelişimi Denizli’yi getirmiş. O yıllardan beri Ladik olarak, Tenguzlu olarak, Denizli olarak asker yetiştirmiş, şehit vermiştir demek bir abartı değildir.

Şehitlerin Şehirlere Göre Dağılımı Genel:

Sakarya Şehit ve Gazileri Derneği Başkanı Erdoğan Erdoğan’ın yaptığı araştırmaya göre, 1869 yılından başlayarak Kıbrıs Barış Harekatı’nı da içine alan savaşlarda şehit düşenlerin illere göre dağılımı şöyledir:

1.Bursa: 5 bin 72, 2. Kastamonu: 4 bin 916, 3. Konya: 4 bin 639, 4.Ankara: 4 bin 168, 5:Balıkesir: 3 bin 964, 6.Denizli: 3 bin 383. 7.İstanbul: 3 bin 174, 8.İzmir: 2 bin 769. (Doğum yeri belli olmayan 2 bin 277 şehit sıralamada yer almamış.)

ÇANAKKALE ŞEHİTLERİ

Çanakkale deniz ve kara savaşlarında Osmanlı kaynaklarına göre:

56 bin 643 şehit, 97 bin 7 sakat, 11 bin 178 kaybolan. Çanakkale Boğaz Komutanlığı’na göre: 587’si subay olmak üzere 57 bin şehit.Şehirlere göre dağılım:

1.Bursa: 3 bin 737, 2. Balıkesir: 2 bin 779,3. Konya: 2 bin 683, 4.Kastamonu:2 bin 425, 5. Denizli: 2 bin 195, İstanbul: bin 648.

En çok şehit veren köy, Kastamonu’nun “Güzlük Köyü”. Ünlü “Çanakkale içinde vurdular beni…” türküsünün Kastamonu’dan çıktığı var sayılmaktadır.

Çanakkale Şehitlerinin bölgelere göre dağılımı ise: Karadeniz: 11 bin 754 (%34), İç Anadolu: 8 bin 827 (%25), Ege: 5 bin 307(%15), Marmara: 2 bin 488 (%7), Akdeniz: 4 bin 210 (%12), Doğu Anadolu: bin 609 (%5), Güneydoğu Anadolu: 685 (%2). Toplam: 48 bin 148.

İbrahim G.Yumuşak’a göre, Çanakkale Deniz ve Kara Savaşlarındaki Denizlili şehit sayısı 2 bin 258. Bu şehitlerin içinde 279 Mehmet, 203 Ali, 132 Hüseyin vardır. Denizlili şehitlerin yüzde 26’sı 16-25, yüzde 35’i 26-30, yüzde 27’si 31-35, yaş arasında, yüzde 12’si 36 yaş üzerindedir. Genç ve okul çağındaki nüfusun askere alınması için kanun çıkarılması Liselerde öğrenci sayısını azaltmış, eğitime ara verilmesine neden olmuş.

İSTİKLAL SAVAŞI ŞEHİTLERİ

Toplam: 34 bin 885

İllere göre şehit dağılımı: 1. Ankara:2 bin 95, 2. Konya:1 bin 10, 3. Antalya: bin 651, 4. Çorum bin 1516, 5. Muğla:bin 444, 6. Denizli: bin 117,

İstiklal Savaşı Şehitlerinin bölgelere göre dağılımı: Karadeniz: 11 bin 759 (34), İç Anadolu: 8 bin 827 (%25), Ege: 5 bin 307 (%15), Akdeniz: 4 bin 210 (%12), Marmara: 2 bin 488 (%7), Doğu Anadolu: bin 609 (%5), Güneydoğu: 685 (%2)

Özdemir İnce Genelkurmay Başkanlığı’nın gavrinizami grupların kayıpları dışında, düzenli ordunun verdiği şehitlerin şehirlere göre dağılımını şöyle verdiğini belirtmektedir:

1.Ankara: 913, 2. Konya: 780. 3. Konya: 780, 4. Denizli: 541, 5. Gaziantep: 412,6. Samsun 405,…

Bu veriler İstiklal Savaşında gayrinizami grupların verdikleri şehitlerin düzenli ordu şehitleri kadar ne denli büyük olduğunu ortaya koymaktadır. Bu da İstiklal Harbininde Türk milletinin canı pahasına destek verdiğinin somut bir kanıtıdır.

KORE SAVAŞI VE KIBRIS BARIŞ HAREKATI ŞEHİTLERİ

Kore Savaşlarında (1950-53) şehit düşen Türk askerleri sayısı 721-741, kayıp 174. Kunuri savaşlarındaki şehit sayısı bir kaynağa göre 721.

Kıbrıs Barış Harekatında 484-486 şehit, 747 yaralı.

Gerek Kore Savaşları gerek Kıbrıs Barış Harekatında şehit düşen askerlerin illere göre dağılımı üzerine bilgilere ulaşılamadı. Teröre karşı 15 Ağustos 1984’de başlatılan uğraşta, 31 yılda şehit düşen Mehmetçik sayısı 16558’i, yaralı sayısı 9621’i bulmuş durumda. Mehmetçik Vakfı verilerine göre, şehit ve yaralıların şehirlere göre dağılımı:

l.Konya:551 şehit 301 yaralı, 2.Sivas: 488 şehit; 236 yaralı, 3.Erzurum: 443 şehit; 251 yaralı, 4.Samsun: 433 şehit; 272 yaralı, 5. Ankara: 423 şehit; 250 yaralı, 6.İzmir:408 şehit;208 yaralı,..7.Denizli:240 şehit;132 yaralı,.. 8.Hakkari: 40 şehit; 35 yaralı…

No tags for this post.

The post Sayılarla Denizli’nin Şehitleri appeared first on Denizli Post.

Yorumlar
BENZER KONULAR
YORUM YAZ
reklam